fa اثربخشی الگوی ارتقای سلامت پندر بر کاهش رفتارهای پرخطر رانندگان آسیب‌های مرتبط با فعاليت انتظامی Police Related Trauma پژوهشی اصيل Original Research <div dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:iransharp;"><strong>اهداف: <span style="font-weight:normal;">سوانح ترافیکی در جهان ۲/۱% از کل موارد مرگ را تشکیل می‌دهند. علاوه بر این هشتمین علت منجر به مرگ در جهان و اولین علت مرگ در گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال شناخته شده است. این مطالعه با هدف بررسی میزان اثربخشی الگوی ارتقای سلامت پندر بر کاهش رفتارهای پر‌خطر رانندگان تاکسی‌ انجام شد.</span></strong><br> <strong>مواد و </strong><strong>روش‌ها:</strong> این پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه کنترل در سال ۱۳۹۶ در شهر مشهد انجام شد. جامعه مورد مطالعه کلیه رانندگان مرد تاکسی‌های درون‌شهری مشهد بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چند‌مرحله‌ای، ۳۸۰ نمونه انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسش‌نامه منچستر، رانندگانی که نمره رفتار پر‌خطر ایشان متوسط به بالا بود، شناسایی و از میان آنان برای هر گروه به‌صورت مجزا، ۴۵ نفر انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسش‌نامه پژوهشگر‌ساخته سازه‌های منافع، موانع و خودکارآمدی درک‌شدۀ الگوی پندر، مداخله آموزشی مبتنی بر این الگو طی ۶ جلسه یک ساعته برای گروه آزمایش اجرا شد. در پایان جلسات آموزشی و ۳ ماه پس از پایان آموزش، پرسش‌نامه‌های منچستر و سازه‌های الگوی پندر در هر گروه تکمیل شد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، یومن‌ویتنی و فریدمن در قالب نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS ۲۴</span> مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفتند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> میانگین نمرات رفتار رانندگی در مرحله پیش‌آزمون در گروه آزمایش ۲۰/۳&plusmn;۱۱۶/۴ و در گروه کنترل ۲۰/۸&plusmn;۱۱۹/۸ بود. آزمون یومن‌ویتنی این تفاوت را معنا‌دار نشان نداد (۰/۳۸۵=<span dir="LTR">P</span>)؛ اما در مرحله پس‌آزمون (۸/۲-=<span dir="LTR">t</span>) و پیگیری (۱۲/۳-=<span dir="LTR">t</span>) این تفاوت معنادار شد (۰/۰۰۱<span dir="LTR">p<</span>). میانگین نمره کل سازه‌های مورد مطالعه در الگوی ارتقاء سلامت پندر (منافع، موانع و خودکارآمدی درک‌شده) در مرحله پیش‌آزمون معنادار نبود (۰/۳۰۱=<span dir="LTR">p</span>) اما در مرحله پس‌آزمون و پیگیری معنادار شناخته شد (۰/۰۰۱<span dir="LTR">p<</span>). <span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> مداخله آموزشی مبتنی بر سازه‌های الگوی ارتقاء سلامت پندر در کاهش رفتارهای پرخطر رانندگان تاکسی‌ها مؤثر است.</span></span><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;"><span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"></span></span></span><br> <span style="font-family:iransharp_printingsize,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Aims: Traffic accidents account for 2.1% of all deaths in the world. In addition, the eighth cause of death in the world and the first cause of death in the age group of 15 to 29 years is known. The present study was an attempt to investigate the effectiveness of Pender&rsquo;s Health Promotion Model on reducing the high risk behaviors of taxi drivers.<br> Materials & Methods: This semi-experimental study with pre- and post-test designing and control group was performed in Mashhad, Iran, in 2017. The research society was all male taxi drivers of Mashhad, Iran, city. 380 samples were selected using multi-stage random sampling. After completing the Manchester questionnaire, drivers who ranked their high-risk behaviors more than medial score were identified and 45 of them were selected for each group separately. A training intervention based on this model was implemented in 6 sessions for the experimental group after completing a researcher-made questionnaire on benefits, barriers and perceived self-efficacy of Pender&#39;s model. Manchester questionnaire and Pender model structures were completed in each group three months after the completion of the training. Collected data were analyzed in SPSS 24 using independent t-test, Mann-Whitney U and Friedman tests.<br> Findings: The mean score of driving behavior in the experimental and control groups were 116.4&plusmn;20.3 and 119.8&plusmn;20.8 respectively. This difference was not significant based on Mann-Whitney U test (P=0.385), but in the post-test (t=-8.2) and follow-up (t=-12.3), this difference was significant (p<0.001). The mean of total score of the studied structures in the Pender&rsquo;s Health Promotion Pattern (benefits, barriers, and self-efficacy) was not significant in the pre-test stage (p=0.301), but it was significant in the post-test and follow up stages (p<0.001).<br> Conclusion: Educational intervention based on Pender&rsquo;s Health Promotion Patterns is effective in reducing the risky behaviors of taxi drivers.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> الگوی ارتقاء سلامت پندر,رانندگی خودرو,رفتار خطرناک,آموزش, Health Promotion,Automobile Driving,Dangerous Behavior,Education, 97 102 http://jpmed.ir/browse.php?a_code=A-10-805-1&slc_lang=fa&sid=1 L Sadeghmoghadam لیلا صادق‌مقدم 10031947532846006742 10031947532846006742 No Department of Social Health, Mental & Aging Nursing, Faculty of Nursing, Social Development & Health Promotion Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه آموزشی پرستاری سلامت جامعه، روان و سالمندی، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم‌ پزشکی گناباد، گناباد، ایران J Tavakolizadeh جهانشیر توکلی‌زاده 10031947532846006743 10031947532846006743 No Department of Psychology, Medical Faculty, Gonabad Medical Sciences University, Gonabad, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم‌ پزشکی گناباد، گناباد، ایران S B Mazloum Shahri سید بهنام مظلوم‌شهری 10031947532846006744 10031947532846006744 No Deputy of Research & Technology, Gonabad Medical Sciences University, Gonabad, Iran معاونت تحقیقات و فناوری، دانشگاه علوم ‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران M Taheri مهدی طاهری 10031947532846006745 10031947532846006745 Yes Department of Social Health, Mental & Aging Nursing, Nursing Faculty, Gonabad Medical Sciences University, Gonabad, Iran گروه پرستاری سلامت جامعه، روان و سالمندی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم ‌پزشکی گناباد، گناباد، ایران