fa تاثیر تمرینات ذهنی و جسمی برنامه ریزی شده بر کفایت دیالیز بیماران همودیالیزی در بیمارستان های نظامی پژوهشی اصيل Original Research مقدمه: همودیالیز یکی از روش‎های درمان جایگزین کلیه در بیماران مبتلا به مرحله انتهایی بیماری کلیوی می‎باشد. با وجود درمان منظم همودیالیز، بیماران همچنان از مجموعه‎ای‎ از علایم تحت عنوان سندرم اورمی رنج می‎برند بطوری که عدم کفایت دیالیز یکی از اصلی ترین عوامل مرگ و میر در این بیماران است. هدف از این پژوهش تعیین تاثیر تمرینات ذهنی و جسمی حین دیالیز بر کفایت دیالیز بیماران همودیالیزی بود. مواد و روش‎ها: در این کارآزمایی بالینی، 66 بیمار همودیالیزی با روش تخصیص تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه شاهد و آزمون قرار گرفتند. گروه آزمون توسط کارشناس ارشد تربیت بدنی تحت آموزش تمرینات برنامه ریزی شده حین دیالیز به مدت 2 ماه، برای دو جلسه در هفته قرار گرفتند. میزان کفایت دیالیز با استفاده از فرمول Kt/v، قبل، یک ماه بعد و دو ماه بعد از مداخله اندازه گیری و با یکدیگر مقایسه شد. اطلاعات با استفاده از نرم افزارSPSS18 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‎ها: میانگین کفایت دیالیز قبل از مداخله 0/27± 1/22 بود. میانگین کفایت دیالیز قبل و بعد از مداخله در گروه آزمون به ترتیب (0/17)1/12 و (0/28)1/31 (0/001=P) و در گروه شاهد به ترتیب (0/31)1/32 و (0/30)1/31 (0/45=P) بود. نتیجه گیری: تمرینات جسمی و ذهنی حین دیالیز به عنوان یک روش درمانی مکمل به دلیل عدم گرفتن وقت اضافی از بیمار، کم هزینه، ساده، قابل اجرایی و انعطاف پذیر بودن جهت افزایش کفایت دیالیز و بهبود کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی توصیه می‎گردد. Background: Hemodialysis is one of the renal replacement therapies in patients with end stage of renal disease. Despite regular treatment for hemodialysis, the hemodialytic patients suffer from a series of symptoms collectively known as uremic syndrome, so that inadequate dialysis has been known as one of the important causes of mortality in these patients. The current study was conducted with the aim of specifying the effect of intradialytic physical and mental exercises on the quality of dialysis among these patients. Materials and Methods: The current study was a clinical trial that 66 dialytic patients were selected via purposeful sampling and assigned into two groups, namely the control and the experimental. The latter group went through planned intradialytic exercises by a senior expert in physical education twice a week for two months. The dialysis adequacy for both groups was measured using Kt/v formula before, one and two months after the intervention and then compared. Collected data were analyzed by means of SPSS 18 software. Result: The mean of the dialysis adequacy before the intervention was measured to be 1.22 ± 0.27. Moreover, the mean of dialysis adequacy both before and after intervention in the experimental group was respectively 1.12 ± 0.17 and 1.31 ± 0.28 (P = 0.001) it was 1.32 ± 0.31 and 1.31 ± 0.30 in the control group (P = 0.45). Conclusion: The intradialytic physical and mental exercises are prescribed as supplementary therapies due to their taking away no extra-time from the patients, being cost efficient, easy, applicable, and flexible in increasing the dialysis adequacy and, therefore, improving the quality of life among the hemodialytic patients. ورزش، تمرینات برنامهریزی شده، دیالیز، کفایت دیالیز، طب مکمل exercise, planned techniques, renal dialysis, dialysis adequacy, complementary therapies 255 262 http://jpmed.ir/browse.php?a_code=A-10-231-1&slc_lang=fa&sid=1 zeynab motedayen زینب متدین motedayen.ac@gmail.com 10031947532846002195 10031947532846002195 No Baghiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) batool nehrir بتول نحریر rnehrir1739@yahoo.com 10031947532846002196 10031947532846002196 Yes Baghiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) abbas ebadi عباس عبادی ebadi1347@yahoo.com 10031947532846002197 10031947532846002197 No Baghiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) Ali Tayebi علی طیبی tayybi.ali@gmail.com 10031947532846002198 10031947532846002198 No Baghiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) Behzad Eynollahi بهزاد عین الهی 10031947532846002199 10031947532846002199 No Baghiyatallah University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) Mansooreh Aliasgharpour منصوره علی اصغرپور aliasgha@sina.tums.ac.ir 10031947532846002200 10031947532846002200 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران