دوره 14، شماره 1 - ( 1404 )
جلد 14 شماره 1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه یزد
2- دانشگاه یزد ،m.torkashvand@yazd.ac.ir
2- دانشگاه یزد ،
چکیده: (1368 مشاهده)
اهداف: ببا توجه به اهمیت سیاستگذاری در کاهش مرگومیر ناشی از حوادث جادهای، این مطالعه با هدف تحلیل الگوهای مکانی-زمانی این مرگها در ایران طی سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۰ انجام شد.
مواد و روشها: در این مطالعه مقطعی، دادهها از مجموعه استاندارد «مطالعه بار جهانی بیماریها» استخراج شد. معیار ورود، تمامی مرگهای ناشی از حوادث جادهای با کدهای مربوطه در طبقهبندی بار بیماریها بود که در سطح کشوری و استانی در دسترس بود. تحلیلها با استفاده از نرمافزار Excel2026 و ArcGIS10.8 و با روشهایی شامل استانداردسازی سنی، محاسبه نرخ مرگومیر ویژه سنی-جنسی و تحلیلهای مکانی (از جمله تهیه نقشههای پراکنش و شناسایی الگوهای فضایی) انجام گرفت.
یافتهها: نرخ مرگومیر ناشی از حوادث جادهای از ۷۳٫۰ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در سال ۱۳۶۰ به ۱۹٫۸ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در سال ۱۴۰۰ کاهش یافت. میزان مرگ در مردان نسبت به زنان بالاتر بود و بالاترین نرخ در گروه سنی ۵۵ سال و بیشتر مشاهده شد. استانهای سیستان و بلوچستان و زنجان در ابتدای دوره بیشترین نرخ را داشتند که تا پایان دوره کاهش پیدا کرد. بهطور کلی، استانهای واقع در نوار جنوبی و غربی کشور نرخ مرگ بالاتری نسبت به مناطق مرکزی داشتند.
نتیجهگیری: کاهش مرگومیر جادهای در نتیجه بهبود زیرساختها و قوانین است، اما میزان بالای مرگ در گروههای سنی جوان نیاز به سیاستگذاریهای هدفمند، از جمله آموزش و ارتقای فرهنگ رانندگی در بین جوانان را نشان میدهد. در مجموع، با وجود کاهش قابلتوجه مرگومیر ناشی از حوادث ترافیکی جادهای در ایران، تداوم نابرابریهای سنی و جنسیتی و اختلافات مکانی پایدار نشاندهنده ضرورت سیاستگذاریهای هدفمند، جوانمحور و متناسب با شرایط هر استان است.
مواد و روشها: در این مطالعه مقطعی، دادهها از مجموعه استاندارد «مطالعه بار جهانی بیماریها» استخراج شد. معیار ورود، تمامی مرگهای ناشی از حوادث جادهای با کدهای مربوطه در طبقهبندی بار بیماریها بود که در سطح کشوری و استانی در دسترس بود. تحلیلها با استفاده از نرمافزار Excel2026 و ArcGIS10.8 و با روشهایی شامل استانداردسازی سنی، محاسبه نرخ مرگومیر ویژه سنی-جنسی و تحلیلهای مکانی (از جمله تهیه نقشههای پراکنش و شناسایی الگوهای فضایی) انجام گرفت.
یافتهها: نرخ مرگومیر ناشی از حوادث جادهای از ۷۳٫۰ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در سال ۱۳۶۰ به ۱۹٫۸ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در سال ۱۴۰۰ کاهش یافت. میزان مرگ در مردان نسبت به زنان بالاتر بود و بالاترین نرخ در گروه سنی ۵۵ سال و بیشتر مشاهده شد. استانهای سیستان و بلوچستان و زنجان در ابتدای دوره بیشترین نرخ را داشتند که تا پایان دوره کاهش پیدا کرد. بهطور کلی، استانهای واقع در نوار جنوبی و غربی کشور نرخ مرگ بالاتری نسبت به مناطق مرکزی داشتند.
نتیجهگیری: کاهش مرگومیر جادهای در نتیجه بهبود زیرساختها و قوانین است، اما میزان بالای مرگ در گروههای سنی جوان نیاز به سیاستگذاریهای هدفمند، از جمله آموزش و ارتقای فرهنگ رانندگی در بین جوانان را نشان میدهد. در مجموع، با وجود کاهش قابلتوجه مرگومیر ناشی از حوادث ترافیکی جادهای در ایران، تداوم نابرابریهای سنی و جنسیتی و اختلافات مکانی پایدار نشاندهنده ضرورت سیاستگذاریهای هدفمند، جوانمحور و متناسب با شرایط هر استان است.
شمارهی مقاله: e5
نوع مقاله: پژوهشی اصيل |
موضوع مقاله:
آسیبهای مرتبط با فعاليت انتظامی
دریافت: 1403/3/9 | پذیرش: 1403/9/20 | انتشار: 1403/11/28
دریافت: 1403/3/9 | پذیرش: 1403/9/20 | انتشار: 1403/11/28
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |