fa بکارگیری و مقایسه روش‌های پی‌سی‌آر معمولی، آشیانه‌ای و چندگانه در تشخیص منشأ حیوانی یا انسانی‌ بودن نمونه‌های خون پزشکی قانونی Forensic Medicine پژوهشی اصيل Original Research <p>&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>اهداف</strong><strong>:</strong> لکه‌های مشکوک به خون، جزو رایج‌ترین مدارکی است که در صحنه جرم وجود دارد، از این‌رو تعیین منشاء حیوانی یا انسانی بودن این نمونه‌ها از اساسی‌ترین آنالیزها در آزمایشگاه‌های جنایی محسوب می‌شود. مطالعه حاضر با هدف بکارگیری و مقایسه روش‌های <span dir="LTR">PCR</span> معمولی، آشیانه‌ای و چندگانه در تشخیص منشأ حیوانی یا انسانی بودن نمونه‌های خون انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>مواد و </strong><strong>روش‌ها:</strong> در این مطالعه تجربی به منظور تشخیص منشأ حیوانی یا انسانی بودن نمونه‌های خونی و بکارگیری آن‌ها در بررسی‌های جنایی، روش‌های مختلف <span dir="LTR">PCR</span> آشیانه‌ای، چندگانه و معمولی مورد ارزیابی قرار گرفت. روش‌های <span dir="LTR">PCR</span> بر اساس تکثیر قطعاتی از سیتوکروم <span dir="LTR">b</span> و قطعه <span dir="LTR">۱۶S</span> ریبوزومی میتوکندری طراحی شدند.</p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>یافته‌ها:</strong> حضور تک باند ۱۵۷ و ۱۷۰ جفت بازی به ترتیب در <span dir="LTR">PCR</span> آشیانه‌ای و معمولی و دو باند ۱۵۷ و ۳۵۹ در واکنش چندگانه نشان‌دهنده نمونه‌های خونی انسانی بود. حضور تک باند ۳۵۹ در واکنش چندگانه و باندهای چندتایی در <span dir="LTR">PCR</span> معمولی نشان‌دهنده نمونه‌های خونی با منشأ غیرانسانی بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های مطالعه حاضر نشان می‌دهد که روش <span dir="LTR">PCR</span> چندگانه که بر پایه شناسایی ژن <span dir="LTR">۱۶S</span> ریبوزومی میتوکندری طراحی شده، علاوه بر مقرون به صرفه بودن از لحاظ زمان و هزینه، دارای دقت بالایی در تشخیص منشأ حیوانی یا انسانی بودن نمونه‌ها است و می‌تواند برای اهداف جنایی بسیار مفید باشد. زیرا قطعه <span dir="LTR">۱۶S</span> یک قطعه کوچک ویژه انسانی می‌باشد که به راحتی در نمونه‌هایی که <span dir="LTR">DNA</span> آن‌ها تخریب شده است با این روش قابل تکثیر است.</p> <p dir="RTL" style="text-align:justify">&nbsp;</p> <p style="text-align:justify"><strong>Aims:</strong> Suspected blood stains are among common forms of trace evidence found at crime scenes. Therefore, discriminating between human and animal origin for blood stains is one of the fundamental analyses in forensic laboratories. Currently, tests for determining the origin of bloodstains, such as serology and presumptive tests, are time-consuming and destructive to the sample. However, different polymerase chain reaction (PCR) methods&nbsp;can be used as highly sensitive and specific techniques for determining a bloodstain&rsquo;s origin.</p> <p style="text-align:justify"><strong>Materials & Methods</strong><strong>:</strong> This experimental study was performed to evaluate conventional, nested, and multiplex PCR for discriminating between human and animal bloodstains, and using them in criminal investigations. These methods were designed based on the PCR amplification of cytochrome b and 16S ribosomal mitochondrial DNA fragment.</p> <p style="text-align:justify"><strong>Findings:</strong> The presence of a single band 157 and 170 base pair (bp) in nested and conventional PCR, respectively, as well as two bands 157 and 359 in multiplex PCR, indicates a human blood sample. However, the presence of a single band 359 bp in multiplex PCR and multiple bands in conventional PCR points to the sample&rsquo;s non-human origin.</p> <p style="text-align:justify"><strong>Conclusion:</strong> This study demonstrated that a multiplex PCR assay designed based on the identification of mitochondrial ribosomal 16S gene has high accuracy in differentiating between human and non-human bloodstains, in addition to being affordable in terms of time and cost. This assay can be useful for forensic purposes because the 16S ribosomal mitochondrial fragment is a small human-specific fragment that is easily amplifiable, even in degraded DNA samples from biological materials.</p> لکه‌های خون, تشخیص, پی سی آر معمولی, آشیانه‌ای, چندگانه Blood Stains, Diagnosis,Polymerase Chain Reaction (PCR) ,Nested PCR ,Multiplex PCR. 183 192 http://jpmed.ir/browse.php?a_code=A-10-386-8&slc_lang=fa&sid=1 Shirin Jalili شیرین جلیلی jalili.shirin@yahoo.com 100319475328460010644 100319475328460010644 Yes Research Institute of Law Enforcement Sciences & Social Studies, Tehran, Iran پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، تهران، ایران