fa واکاوی پیشایندها، پیامدها و مداخلات مرتبط با قلدری و قربانی فضای مجازی نوجوانان: مرور نظام‌مند متون داخل کشور روان‌شناسی انتظامی Police Related Psychology مروری سيستماتيک Systematic Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">اهداف</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">:</span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">جرم‌شناسان اتفاق‌نظر دارند که افزایش جرائم سایبری ازجمله قلدری سایبری، نتیجه پیشرفت‌های تکنولوژیکی است که تعامل اجتماعی و رفتار مردم را تغییر داده و به یک ناسازگاری و مشکل روانی- اجتماعی رایج در جمعیت کودک و نوجوان مطرح شده است. بنابراین، پژوهش حاضر، با هدف شناسایی پیشایندها، پیامدها و مداخلات مرتبط با قلدری و قربانی سایبری در پژوهش‌های در دسترس انجام‌شده در داخل کشور در سال‌های 1393 الی 1403&nbsp; و بر اساس مرور نظام‌مند انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">مواد و روش‌ها: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">مطالعه مرور نظام‌مند حاضر، از طریق جستجوی سوابق پژوهشی با استفاده از پایگاه‌های الکترونیکی متعدد داخلی، از جمله نورمگز و گوگل اسکولار و با استفاده از کلیدواژه‌هایی ازجمله قلدری و قربانی سایبری، خشونت سایبری، آزار و اذیت سایبری، قلدری و قربانی فضای مجازی، خشونت فضای مجازی و آزار و اذیت فضای مجازی انجام شد. محتوای پژوهش‌ها بعد از استخراج، مورد ارزیابی کیفی قرار گرفت و جهت بررسی داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Cambria","serif""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">یافته‌ها: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">پس از جستجو و ارزیابی مطالعات، تحلیل نهایی بر روی 30 پژوهش با 40 متغیر موردبررسی قرار گرفت. بیشترین پژوهش‌ها به ترتیب شامل حوزه‌های پیشایندها و به‌طور مساوی در پیامدها و مداخلات مرتبط بودند. یافته‌ها نشان داد که می‌توان پیشایندها را در سه طبقه عوامل مرتبط با فرهنگ، شناخت و هیجان جای داد. همچنین می‌توان به‌صورت مجزا مداخلات و پیامدهای برآورد شده را در یک طبقه مجزا جایگذاری کرد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">پژوهش حاضر می‌تواند به‌عنوان یک جمع‌بندی به روشن‌شدن هر چه بیشتر پیشایندها، پیامدها و مداخلات مرتبط با حوزه قلدری و قربانی سایبری کمک کرده و یک نقشه جامع، برای انجام مطالعات به‌صورت منسجم‌تر و باکیفیت‌تر، برای پژوهشگران در تحقیقات آتی فراهم آورد.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Cambria","serif""></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">اهداف</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">:</span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">جرم‌شناسان اتفاق‌نظر دارند که افزایش جرائم سایبری ازجمله قلدری سایبری، نتیجه پیشرفت‌های تکنولوژیکی است که تعامل اجتماعی و رفتار مردم را تغییر داده و به یک ناسازگاری و مشکل روانی- اجتماعی رایج در جمعیت کودک و نوجوان مطرح شده است. بنابراین، پژوهش حاضر، با هدف شناسایی پیشایندها، پیامدها و مداخلات مرتبط با قلدری و قربانی سایبری در پژوهش‌های در دسترس انجام‌شده در داخل کشور در سال‌های 1393 الی 1403&nbsp; و بر اساس مرور نظام‌مند انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">مواد و روش‌ها: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">مطالعه مرور نظام‌مند حاضر، از طریق جستجوی سوابق پژوهشی با استفاده از پایگاه‌های الکترونیکی متعدد داخلی، از جمله نورمگز و گوگل اسکولار و با استفاده از کلیدواژه‌هایی ازجمله قلدری و قربانی سایبری، خشونت سایبری، آزار و اذیت سایبری، قلدری و قربانی فضای مجازی، خشونت فضای مجازی و آزار و اذیت فضای مجازی انجام شد. محتوای پژوهش‌ها بعد از استخراج، مورد ارزیابی کیفی قرار گرفت و جهت بررسی داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Cambria","serif""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">یافته‌ها: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">پس از جستجو و ارزیابی مطالعات، تحلیل نهایی بر روی 30 پژوهش با 40 متغیر موردبررسی قرار گرفت. بیشترین پژوهش‌ها به ترتیب شامل حوزه‌های پیشایندها و به‌طور مساوی در پیامدها و مداخلات مرتبط بودند. یافته‌ها نشان داد که می‌توان پیشایندها را در سه طبقه عوامل مرتبط با فرهنگ، شناخت و هیجان جای داد. همچنین می‌توان به‌صورت مجزا مداخلات و پیامدهای برآورد شده را در یک طبقه مجزا جایگذاری کرد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">نتیجه‌گیری: </span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">پژوهش حاضر می‌تواند به‌عنوان یک جمع‌بندی به روشن‌شدن هر چه بیشتر پیشایندها، پیامدها و مداخلات مرتبط با حوزه قلدری و قربانی سایبری کمک کرده و یک نقشه جامع، برای انجام مطالعات به‌صورت منسجم‌تر و باکیفیت‌تر، برای پژوهشگران در تحقیقات آتی فراهم آورد.</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Cambria","serif""></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">Aims: </span></span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">Criminologists agree that the increase in cybercrimes, including cyberbullying, is a result of technological advances that have changed social interaction and people&#39;s behavior and has become a common psychosocial problem and maladjustment in the child and adolescent population. The present study was conducted with the aim of identifying the antecedents, consequences, and interventions related to cyberbullying and victimization in the available research conducted inside the country in the years 2013 to 2023 and based on a systematic review.</span></span></span><span dir="RTL" iransharp_printingsize="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="color:#0e101a"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">Materials and Methods:</span></span></span></strong> <strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a"><span style="font-weight:normal">Research records were searched using multiple internal electronic databases and using keywords such as cyberbullying and victimization, cyber violence, cyber harassment, cyberbullying and cyber victim, cyber violence, and cyber harassment. After extraction, the content of the research was qualitatively evaluated, and content analysis was used to examine the data</span></span></span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">Findings: </span></span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">After searching and evaluating the studies, the final analysis was done on 30 studies with 40 investigated variables. Most of the research included the fields of antecedents and equally related to outcomes and interventions. The findings showed that the antecedents can be placed in three categories of factors related to culture, cognition, and emotion. Also, interventions and estimated outcomes can be placed separately in a separate class, as a summary</span></span></span><span dir="RTL" iransharp_printingsize="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">.</span></span></span></span><br> <strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">Conclusion: </span></span></span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#0e101a">The present research can help to clarify the antecedents, consequences, and interventions related to the field of cyberbullying and victimization and provide a comprehensive plan for conducting studies in a more coherent and high-quality manner for researchers in future research.</span></span></span></span></div> قلدری و قربانی فضای مجازی, نوجوانان, مرور نظام‌مند Cyberbullying and victimization ,Adolescent, Systematic Review 1 18 http://jpmed.ir/browse.php?a_code=A-10-1414-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Alipour فاطمه علی پور alipour.fatemeh97@yahoo.com 100319475328460014733 100319475328460014733 No Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Abolfazl Farid ابوالفضل فرید abolfazlfarid@gmail.com 100319475328460014734 100319475328460014734 Yes Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Ramin Habibi-kaleybar رامین حبیبی کلیبر habibikaleybar@gmail.com 100319475328460014735 100319475328460014735 No Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Golamreza Golmohammad nejad, غلامرضا گلمحمد نژاد dr.golmohammad@gmail.com 100319475328460014736 100319475328460014736 No Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.